مقدمه: نگاهی نو به علوم از جمله نگاه روان شناختی به کارکردهای شناختی ذهن از جمله زبان از تحقیقات مورد علاقه دانشمندان می باشد. از کارکردهای روان شناختی مغز در گونه بنایی ترکی تبدیل واج /e/ در هجای آخر اسامی زنانه به واج [æ, ] در گفتار است. با این که اکثر اسامی زنانه در این گونه، وام, واژه هستند، ولی همة این واژه, ها در گفتار و زبان محاوره, ای تابع گونة بنابی هستند. البته لازم به توضیح است که این کاملا بستگی به تحصیلات و سن دارد. بنابراین، هدف از پژوهش حاضر تاثیر متغیرهای روان شناختی (تحصیلات و سن) بر بازنمایی واج /e/ در هجای پایانی اسامی زنانه درگونة بنابی ترکی آذربایجانی است. روش کار: در این پژوهش روش جمع, آوری داده, ها، مصاحبه می باشد. 60 اسم زنانه از 60 سخنگوی بومی زبان گونة بنابی بعد از مصاحبه جمع, , آوری شد. به این صورت که از همة این 60 آزمودنی خواسته شد که خودشان را معرفی کنند. آزمودنی, ها براساس متغیر تحصیلات به سه گروه و براساس سن به دو گروه تقسیم شدند. به خاطر بی, سواد بودن بعضی از آزمودنی, ها، فقط سبک محاروه, ای و گفتاری بررسی شد. داده, های پژوهش با استفاده از نمودارهای ستونی تجزیه و تحلیل شدند. نتایج: تحلیل داده, ها نشان می, دهند که متغیرهای روان شناختی (تحصیلات و سن) بر باز, نمایی آوایی واج /e/ در هجای پایانی اسامی زنانه درگونة بنابی ترکی آذربایجانی تاثیر گذار است. نتیجه گیری: در واقع می توان گفت که بازنمایی آوایی واج /e/ در این گونه تابعی از متغیرهای روان شناختی است.